De meeste bouwkundige keuringen worden uitgevoerd in verband met de aankoop van een woning. Zo’n keuring geeft in de meeste gevallen een goed beeld van de staat van onderhoud op dat moment en van de te verwachten onderhoudskosten in de komende jaren.
Daarnaast worden bouwkundige keuringen ook uitgevoerd bij de verkoop van een pand, of na een verbouwing waarbij klachten en/of problemen zijn ontstaan. In deze laatste situaties is het aan te bevelen een onafhankelijke bouwkundige in te schakelen, bij voorkeur al vóór de uitvoering van de werkzaamheden. Hiermee kunnen problemen tijdens of na de oplevering worden voorkomen.
In dergelijke gevallen is het bovendien verstandig om deskundige bouwbegeleiding in te schakelen, bij voorkeur zo vroeg mogelijk in het proces: al tijdens de planvorming en bij de beoordeling van offertes.
Een goed voorbeeld van een situatie waarbij het op meerdere belangrijke punten misging, is een opdracht aan Biljoenkeur om uitgevoerde werkzaamheden te beoordelen aan een beeldbepalend monumentaal pand uit circa 1900. Het ging om een gedeeltelijke renovatie van het pannendak, herstel of vernieuwing van platdakbedekkingen en schilderwerkzaamheden aan het gehele pand.
De kwaliteit van uitgevoerde werkzaamheden is achteraf doorgaans goed vast te stellen. De opdrachtgever vroeg Biljoenkeur echter ook om te beoordelen wat er redelijkerwijs voor de uitgevoerde werkzaamheden betaald had mogen worden — met andere woorden: wat is de werkelijke waarde van het uitgevoerde werk?
De aanleiding hiervoor was dat er een zeer groot bedrag aan de aannemer was betaald, terwijl er klachten en grote twijfels bestonden over de kwaliteit van het werk. Toen Biljoenkeur vroeg naar de offerte waarop de werkzaamheden waren gebaseerd, kwamen enkele handgeschreven A4-tjes op tafel met globale omschrijvingen zoals “herstel pannendak” en “schilderwerk”, met daarachter forse bedragen. Tijdens het proces waren er bovendien meerdere werkzaamheden handmatig toegevoegd, eveneens met aanzienlijke bedragen en voorzien van handtekeningen van de opdrachtgever.
De opdracht aan Biljoenkeur was dus om het geheel te inspecteren en te beoordelen op zowel kwaliteit als prijs. Uit het onderzoek bleek dat niet alle werkzaamheden waren uitgevoerd of nog niet waren afgerond, met name het schilderwerk. Daarnaast bleek dat een deel van de dak werkzaamheden waarschijnlijk onnodig was uitgevoerd en dat een ander deel niet vakkundig was uitgevoerd.
Bij een berekening van de waarde van de uitgevoerde werkzaamheden bleek dat deze ruim minder dan de helft bedroeg van het bedrag dat inmiddels was betaald.
Goede bouw- of restauratiebegeleiding had in dit geval veel kunnen voorkomen. De kosten daarvan zouden bij lange na niet hebben opgewogen tegen het bedrag dat uiteindelijk te veel aan de aannemer is betaald: ruim €110.000.
Uit dit voorbeeld blijkt dat het proces op meerdere punten is misgegaan:
1. Planvorming
Hoe is de bestaande situatie en welke werkzaamheden zijn noodzakelijk of wenselijk?
2. Aanbesteding
Hoe wordt een gekwalificeerde aannemer gevonden voor deze werkzaamheden? Vraag bij voorkeur minimaal twee offertes aan.
3. Offerte of werkomschrijving
Wat wordt er precies uitgevoerd, op welke wijze, met welke materialen en voor welk bedrag?
4. Uitvoering
Regelmatig overleg en toezicht tijdens de uitvoering voorkomt discussies of problemen achteraf.
Kortom: Voorkomen is beter dan genezen
